اگر پس از شنا یا دوش گرفتن احساس کرده اید که گوش شما خارش دارد یا پر از مایع و صدایی گرفته شده است ، ممکن است با مشکلی به نام گوش شناگر روبه رو شده باشید. این اصطلاح در زبان عامیانه برای اشاره به التهاب یا عفونت مجرای خارجی گوش استفاده می شود ، حال آنکه در اصطلاح پزشکی به این وضعیت اوتیت خارجی گفته می شود. اغلب افراد فکر می کنند که این بیماری فقط در میان شناگران حرفه ای رخ می دهد ، درحالی که هر کسی که در معرض رطوبت طولانی یا وسایل آلوده قرار گیرد می تواند مبتلا شود. گوش شناگر اگر به موقع تشخیص داده نشود و درمان های مربوط به آن از درمان سطحی تا عمل گوش به کار گرفته نشود ، می تواند باعث درد قابل توجه ، کاهش موقت شنوایی و در موارد نادر عوارض جدی تری شود. بنابراین آگاهی از علت ها و علائم و روش های پیشگیری اهمیت بالایی دارد.
بیماری گوش شناگر چیست ؟
قبل از آنکه مستقیماً به تعریف علمی پاسخ دهیم ، لازم است بدانیم که مجرای خارجی گوش چگونه کار می کند و چرا در برابر رطوبت آسیب پذیر است. مجرای خارجی گوش لایه ای از پوست حساس است که مخاطی ندارد و وجود لایه محافظی از چربی و موم گوش به سلامت آن کمک می کند. وقتی این لایه محافظ با آب ، مواد شیمیایی یا خراش تخریب می شود ، پوست مجرا حساس و مستعد التهاب و عفونت می شود.
این عارضه ، که اغلب با عبارت اوتیت خارجی شناخته می شود ، التهاب یا عفونت پوست مجرای گوش خارجی است که معمولاً به دنبال باقی ماندن آب در گوش پس از شنا یا آسیب مکانیکی به پوست مجرا رخ می دهد. این بیماری می تواند ناشی از باکتری ها ، گاهی قارچ ها یا ترکیبی از عوامل محیطی باشد و معمولاً با درد ، خارش و ترشحات همراه است.
جهت دریافت مشاوره از دکتر حامد هاتفی ، فرم زیر را پر کنید
علت ابتلا به گوش شناگر
قبل از اشاره به علل خاص ، باید تأکید کنیم که یک سری رفتارها و شرایط محیطی احتمال ابتلا را افزایش می دهند و شناختن آنها کمک می کند تا از وقوع بیماری جلوگیری شود.
به توضیح دکتر حامد هاتفی به عنوان بهترین جراح گوش یزد ، علل اصلی عبارتند از : تماس مکرر گوش با آب ، باقی ماندن رطوبت در مجرا که باعث نرم شدن پوست و آسیب پذیری آن می شود ، استفاده از وسایلی مانند گوش پاک کن یا انگشت که پوست مجرا را خراش می دهد و در نتیجه فرصتی برای ورود میکروب ها فراهم می کند ، قرار گرفتن در محیط های آلوده یا استخرهای با کلر نامناسب و وجود بیماری های پوستی مثل اگزما یا پسوریازیس در ناحیه گوش که پوست را ضعیف می کند. علاوه بر این ، استفاده از هدفون های داخل گوشی بهطور مداوم یا حتی تماس با آب در افرادی که سیستم ایمنی ضعیف دارند می تواند خطر را افزایش دهد.
علائم بیماری گوش شناگر
ابتدا باید گفت که الگوی علائم می تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد و در مراحل اولیه اغلب با نشانه های مختصری آغاز می شود که بهمرور تشدید می یابند.
علائم شایع شامل خارش درون گوش ، احساس پر بودن یا گرفتگی گوش ، درد که ممکن است با کشیدن لاله گوش یا فشار دادن آن تشدید شود ، خروج ترشحات از گوش که ممکن است شفاف یا چرکی باشد و کاهش موقت شنوایی به دلیل انسداد مجرا توسط ترشحات یا تورم است. در موارد شدیدتر ممکن است تب خفیف یا حساسیت لنفاوی در اطراف گوش دیده شود. اگر درد بسیار شدید شود یا ترشحات بدبو گردد ، لازم است هرچه سریع تر به پزشک مراجعه شود تا جلوگیری از پیشرفت عفونت صورت گیرد.
آیا گوش شناگر قابل درمان است ؟
در موارد خفیف مراجعه به پزشک عمومی یا متخصص گوش و حلق و بینی و دریافت قطره های آنتی بیوتیک یا ضدالتهاب موضعی اغلب کافی است. در مواردی که عفونت پیشرفته باشد یا مجرا به شدت بسته شده باشد ، ممکن است نیاز به پاکسازی مجرا توسط پزشک و تجویز داروهای قوی تر یا خوراکی وجود داشته باشد. به طور کلی مراقبت های این روش عبارت اند از :
- مراقبت های خانگی و خشکی گوش
در موارد خفیف ، پزشک ممکن است توصیه کند که گوش را خشک نگه دارید و از ورود آب به آن جلوگیری کنید. برخی مراقبت های بعداز جراحی گوش مانند استفاده از حوله نرم برای خشک کردن بیرون گوش و اجتناب از فرو بردن اشیاء درون گوش توصیه می شود. همچنین برخی قطره های غیر دارویی که به خشک کردن مجرا کمک می کنند ممکن است تجویز شوند. این اقدامات می توانند به کاهش التهاب و بازسازی لایه محافظ پوست کمک کنند. - قطره های آنتی بیوتیک موضعی
در صورتی که علت باکتریایی محتمل باشد ، قطره های حاوی آنتی بیوتیک موضعی اغلب تجویز می شود. این قطره ها مستقیماً به مجرا ریخته می شوند و می توانند عفونت را کنترل کنند. طول دوره درمان معمولاً چند روز تا دو هفته است و تا تکمیل دوره باید از مصرف خودسرانه و قطع زودهنگام دارو خودداری شود. - قطره های ترکیبی آنتی بیوتیک و کورتیزون
در عفونت های همراه با التهاب شدید و تورم ، قطره هایی که هم ضدباکتری و هم ضدالتهاب هستند می توانند تسکین سریع تری ایجاد کنند. کورتیزون موجود در این قطره ها به کاهش تورم و درد کمک می کند و همزمان آنتی بیوتیک عفونت را مهار می کند. تجویز و مدت مصرف باید توسط پزشک تعیین شود. - پاکسازی مجرا توسط پزشک
اگر طی بیماری گوش شناگر مجرا با چرک یا پوست مرده مسدود شده باشد ، ممکن است نیاز به پاکسازی مکانیکی در مطب باشد. پزشک با ابزارهای مناسب یا شستشوی مجرا ، مواد مزاحم را خارج می کند تا قطره های موضعی بهتر اثر کنند. این روش معمولاً سریع و مؤثر است و درد و فشار را کاهش می دهد. - آنتی بیوتیک خوراکی یا درمان در صورت گسترش عفونت
در موارد شدید یا وقتی عفونت از مجرا فراتر رفته و به بافت های اطراف رسیده است ، پزشک ممکن است آنتیبیوتیک خوراکی تجویز کند. این اقدام برای جلوگیری از انتشار عفونت و کنترل التهابات گسترده ضروری است. مدت و نوع آنتیبیوتیک بسته به شرایط بالینی انتخاب می شود. - درمان های ضدقارچ در صورت لزوم
اگر علت عفونت قارچی باشد ، به جای آنتی بیوتیک ، قطره های ضد قارچ یا گاهی داروهای خوراکی ضدقارچ تجویز می شود. تشخیص قارچ معمولاً با معاینه دقیق یا نمونه برداری مشخص می شود و درمان باید دقیقاً مطابق تشخیص انجام شود.
