جراحی غدد بزاقی

جراحی غدد بزاقی یا پاروتیدکتومی ، پروسیجری است که برای برداشتن کل یا بخشی از غده پاروتید انجام می شود. غدد پاروتید ، غدد بزاقی اصلی هستند که در گونه ها ، در جلو و زیر گوش ها قرار گرفته اند. گاهی در این غده ، تومور شکل می گیرد. در صورت بروز چنین اتفاق ناخوشایندی ، یک جراح خوب مانند دکتر حامد هاتفی بهترین جراح سر و گردن و غدد بزاقی ؛ انجام عمل پاروتیدکتومی را به منظور برداشتن بخش های آسیب دیده در غده ، توصیه می کند.

انواع جراحی غدد بزاقی

یک عصب مهم به نام عصب صورت ( فیشال ) از هر غده پاروتید عبور کرده و آن را به دو قسمت تقسیم می کند. بر حسب اینکه کدام لوب درگیر تومور شده است ، دو نوع پروسیجر برای جراحی کردن غدد بزاقی وجود دارد:

1. پاروتیدکتومی سوپرفیشال : در این فرایند جراحی غدد بزاقی ، جراح ، تومور کم عمق در عصب صورت را بر می دارد.
2. پاروتیدکتومی توتال : این جراحی برای برداشتن توموری طراحی شده است که فقط در لوب عمیق یا هم در لوب عمیق و هم در لوب سطحی ، بوجود آمده است.

جراحی غدد بزاقی چه زمان مورد نیاز است؟

اگر در غده پاروتید ، تومور شکل گرفته باشد ، جراحی مورد نیاز خواهد بود. معمولاً این تومورها خوش خیم هستند ولی در برخی موارد ، ممکن است به تومورهای بدخیم ( سرطانی ) نیز تبدیل شوند. در هر دو حالت ، یعنی چه در صورت خوش خیم بودن و چه در صورت بدخیم بودن تومور ، جراحی برای برداشته شدن تومور مورد نیاز می باشد.

علت نیاز به برداشته شدن تومورهای خوش خیم این است که می توانند بزرگ شوند و به بافت های اطراف ، آسیب وارد کنند. برخی انواع تومورهای خوش خیم می توانند به سرطان غده بزاق تبدیل شوند.

تومورهای بدخیم به بافت های اطراف آسیب وارد می کنند و دارای قابلیت پخش شدن ( متاستاز ) هستند. وقتی سرطان ، متاستاز می شود سلول ها از تومور اصلی جدا می شوند و از طریق جریان خون یا سیستم لنفاوی ، به بخش های دیگر بدن پخش می شوند. سرطان در غده پاروتید گاهی به گره های لنفاوی مجاور در گردن نیز راه پیدا می کند. وقتی سرطان به گره های لنفاوی برسد ، از آنجا به بخش های دیگر بدن نیز راه پیدا خواهد کرد.

همچنین گاهی در صورت وجود عفونت در غدد پاروتید یا وجود سنگ در غدد بزاقی ، جراحی غدد بزاقی مورد نیاز خواهد بود. سنگ های غدد بزاقی ، رسوبات کلسیمی هستند که ممکن است در غدد پاروتید ایجاد شده و جریان بزاق در دهان را مسدود کند. این اتفاق گاهی منجر به عود ورم غده شده و با خود عفونت را به همراه می آورد.

برای دریافت مشاوره تخصصی از دکتر حامد هاتفی فرم زیر را پر کنید.

آیا پاروتیدکتومی یک جراحی بزرگ است؟

جراحی غدد بزاقی یک جراحی ماژور (بزرگ) محسوب شده و انجام آن به طور میانگین بین سه تا چهار ساعت طول می کشد. لازم است بیمار یک شب در بیمارستان بستری شود. این جراحی باید به دست یک جراح غدد بزاقی ماهر و با تجربه انجام شود که قادر است به خوبی عصب صورت و اعصابی را که از غده پاروتید عبور می کنند ، شناسایی کند.

عصب فیشال ، عضلاتی را کنترل می کند که مسئولیت کنترل حرکات صورت را بر عهده دارند. این عصب ، در خندیدن ، اخم کردن ، ایجاد چروک در پیشانی و دیگر حالاتی که در زمان بروز احساسات مختلف ، بر روی صورت نمایان می شود ، دخیل است. میزان پیچیدگی و چالش مربوط به کار کردن در اطراف این عصب ، به محل قرار گرفتن تومور وابسته است. برداشتن غده پاروتید در عین حفظ عملکرد عصب صورت ، به تجربه و دقت بسیار بالایی در هنگام جراحی غدد بزاقی نیاز دارد.

جراحی غدد بزاقی توسط چه جراحانی انجام می شود؟

جراحانی تحت عنوان اوتولارینگولوژیست که در زمینه بیماری های سروگردن ، تخصص دارند ، پاروتیدکتومی را می توانند انجام دهند.
در اقدامات اولیه قبل از عمل ، جراح اطلاعات پزشکی مورد نیاز را برای ترسیم پلن جراحی ، جمع اوری می کند. در فاز اقدامات قبل از جراحی ، مراحل زیر دنبال می شود:

• بررسی سوابق پزشکی بیمار : جراح ، آزمایش فیزیکی را روی بیمار انجام داده و سابقه پزشکی و وضعیت سلامت فعلی او را بررسی می کند. او درباره داروها یا مکمل هایی که بیمار در حال حاضر، مشغول به مصرف آن است از او سوال می کند.
• انجام پروسیجرهای عکسبرداری : پزشک با استفاده از سی تی اسکن یا ام آر آی ، برای ترسیم طرح درمان ، از غده پاروتید ، عکسبرداری می کند. در صورتی که تومور به عصب فیشال نزدیک باشد ، تصویر برداری ، ضروری است. این کار کمک می کند تا بتوان بهترین دستاورد را جراحی غدد بزاقی و برداشتن غده و محافظت از عصب صورت ، انتخاب کرد.
• انجام بیوپسی : پزشک از تومور نمونه برداری می کند تا بتواند وجود یا عدم وجود سلول های سرطانی را در آن تشخیص دهد. رایج ترین نوع نمونه برداری ، بیوپسی FNA است که در آن از یک سوزن نازک برای برداشتن نمونه کوچکی از سلول ها استفاده می شود. تشخیص سرطانی بودن تومور به پزشک این امکان را می دهد تا یک پلن مناسب را برای درمان بیمار ، طراحی کند.

در نهایت ، پزشک دستورالعمل هایی را در خصوص آماده شدن برای جراحی غدد بزاقی به بیمار توصیه می کند. این دستورالعمل ها شامل قطع مصرف برخی داروها قبل از جراحی می باشد. همچنین به بیمار توصیه می شود تا سیگار کشیدن را ترک کند. کشیدن سیگار باعث می شود که در طول جراحی ، مشکلات تنفسی رخ داده و روند بهبود بعد از عمل نیز کاهش یابد.

جراحی غدد بزاقی چگونه انجام می شود؟

جراحی در بیمارستان یا یک مرکز جراحی انجام می شود. بیمار به مدت یک شب بستری می شود. روند کلی جراحی ، به شرح زیر می باشد:

عمل جراحی با بیهوشی آغاز می شود و بیمار در طول عمل ، در حالت خواب کامل خواهد بود.

پزشک ، برشی را که از جلوی گوش آغاز شده و تا پشت و رو به پایین در راستای خطوط طبیعی روی پوست در بخش فوقانی گردن ، پیش می رود ، ایجاد می کند. الگوی برش به گونه ای است که بتواند بعد از بهبود ، به خوبی پوشش داده شود و رد اسکار آن قابل رویت نباشد.

پزشک در طول جراحی غدد بزاقی ، پوست را جهت دسترسی به غده پاروتید ، کنار می زند. وی عصب صورت بیمار را پیدا کرده و مراقب است که در طول جراحی ، آسیبی به آن وارد نشود. در برخی موارد از دستگاه مانیتورینگ عصب صورت برای تضمین عملکرد صحیح این عصب ، در طول جراحی ، استفاده می شود. سپس پزشک تمام یا بخشی از غده را برمی دارد. در صورتی که سلول های سرطانی به گر های لنفاوی مجاور در گردن نیز راه پیدا کرده باشند ، جراح برای برداشتن آنها نیز اقدام خواهد کرد. در پایان جراحی ، برش با استفاده از بخیه بسته می شود و یک لوله کوچک به نام درن برای تخلیه خون و سایر ترشحات از ناحیه جراحی ، در محل مورد نظر ، قرار داده می شود.

مراقبت های بعد از عمل غدد بزاقی

بعد از جراحی غدد بزاقی ، بیمار در اتاق ریکاوری به هوش می آید و پزشک علائم حیاتی او از قبیل فشار خون ، ضربان قلب و تنفس را کنترل می کند تا از نرمال بودن آنها ، اطمینان حاصل کند. در صورت احساس درد ، داروی مسکن برای بیمار ، تجویز می شود. بعد از به هوش آمدن کامل ، عصب صورت ، آزمایش می شود. پزشک از شما می خواهد تا لبخند بزنید ، چشم هایتان را ببندید یا سایر حرکات صورت را انجام دهید تا مشخص شود که عصب صورت ، خوب کار می کند. پس از آن ، قبل از مرخص شدن از بیمارستان ، دستورالعمل هایی در خصوص مراقبت از زخم ها به بیمار توصیه می شود.